AI voor advocaten: grondig onderzoek, ook zonder researchteam

Het korte antwoordGeef het uitzoekwerk uit handen en houd je eigen tijd voor het oordeel, want daar levert AI volgens mij het meest op. Minuut is een team van AI-onderzoekers dat Nederlandse wetgeving, rechtspraak en EU-recht doorzoekt, elkaars werk tegenleest en elke bronverwijzing naast de oorspronkelijke tekst legt. Na een onderzoek van anderhalf uur of langer krijg je een memo met de rechtsvraag, het juridisch kader en de rechtspraak, de toepassing op jouw zaak, een advies en een conclusie met risico-inschatting. Elke bron of rechtsoverweging klik je met één klik na.

Ik bouw Minuut zodat ook een advocaat zonder researchteam een rechtsvraag grondig kan laten uitzoeken, en zelf tijd houdt voor het oordeel.

Zo kom je van rechtsvraag tot onderbouwde memo

Het uitzoekwerk geef je in drie stappen uit handen:

1. Je vertelt wat er speelt, in je eigen woorden, zoals aan een collega. Prompttechniek is niet nodig. Stukken voeg je toe als pdf, docx of e-mail, en dan alleen wat voor de rechtsvraag telt.
2. Minuut doet het onderzoekswerk. Dat duurt anderhalf uur of langer. Zodra het onderzoek klaarstaat, krijg je een e-mail.
3. Je leest, en klikt door waar je wilt. Bovenaan geeft de samenvatting je de kern, daaronder laat de memo de redenering zien, en elke bron open je met één klik.

Daarna ga je verder in Minuut Chat, dat je dossier kent en zelf aanvullend onderzoek doet. Meer lees je in Zo werkt Minuut.

Voor welke rechtsvragen je Minuut inzet

Ik zou Minuut inzetten voor de rechtsvragen waarvoor je anders zelf uren in wetgeving en rechtspraak zit, en waarbij je een uitgewerkte memo wilt met een afweging en de tegenargumenten. Denk aan de haalbaarheid van een vordering vroeg in een zaak, aan een vonnis dat je beoordeelt voor hoger beroep, of aan de argumenten die de wederpartij kan aanvoeren.

Minuut is volledig ingericht op het privaatrecht: verbintenissen- en contractenrecht, aansprakelijkheid, goederenrecht, ondernemingsrecht, arbeidsrecht en huurrecht.

Elke bron controleer je met één klik

Uitzoekwerk uit handen geven werkt alleen als je elke bron die je overneemt zelf kunt openen. Rechters en de tuchtrechter kregen in 2025 en 2026 processtukken onder ogen met ECLI’s die niet bestonden of bij andere uitspraken hoorden (ECLI:NL:RBROT:2025:10388; ECLI:NL:TADRSHE:2026:93). In de tuchtzaak kreeg een advocaat een berisping, omdat ze door een AI-tool gegenereerde rechtspraak had overgenomen zonder die te controleren.

Elke uitspraak die in een processtuk komt, hoort een mens te openen en te lezen. Dat is geen wantrouwen; je doet het ook bij het werk van een collega. In een Minuut-memo staat bij elke stelling een herleidbare bron, en elke bron die je overneemt, klik je met één klik na. De vijf controlevragen staan in Verzonnen jurisprudentie door AI: zo controleer je een ECLI, en een complete memo zie je in de voorbeeldmemo.

Ingericht rond wat de NOvA vraagt

Ik heb Minuut ingericht rond wat de NOvA vraagt: een bron bij elke stelling en tegenargumenten standaard. De aanbevelingen voor AI in de advocatuur zijn niet bindend, maar ik behandel ze als de lat.

• “Gebruik uitsluitend tools met bronvermelding”. Bij elke stelling in de memo staat een herleidbare bron die je kunt aanklikken.
• “Controleer citaten, jurisprudentie en feiten altijd handmatig vóór gebruik”. Citaten worden naast de oorspronkelijke passage gelegd, en elke bron die je overneemt, klik je met één klik na.
• “Wees alert op AI-tools die geneigd zijn je prompt te bevestigen”. De AI-onderzoekers lezen elkaars werk tegen, en de tegenargumenten staan standaard in je memo, ook als ze je niet goed uitkomen.
• “Ken de datastromen”, “Selecteer leveranciers zorgvuldig” en “lees de (privacy)voorwaarden”. De voorwaarden, de verwerkersovereenkomst en de exportbijlage zijn openbaar, dus je leest ze voordat je begint.
• “Gebruik geen vertrouwelijke gegevens in gratis tools”. Ook in een betaalde tool voer je alleen in wat nodig is. Minuut traint niet op je invoer zonder je afzonderlijke, expliciete en voorafgaande schriftelijke toestemming.
• “Vraag toestemming aan de cliënt voor AI-gebruik in het dossier”, “Informeer cliënten over het AI-beleid” en “Wees intern transparant over het gebruik van AI”. Dit doet geen tool voor je. Ik zou je cliënt gewoon vertellen hoe je AI gebruikt; het is één alinea in je opdrachtbevestiging. Gebruik je AI als stagiair, zeg het dan ook tegen je patroon.
• “De advocaat blijft eindverantwoordelijk”. Minuut geeft een onderbouwd advies, zoals een goede medewerker dat doet. Wat je ermee doet, beslis jij.

Wat de NOvA verder vraagt, met een checklist voor een AI-beleid, lees je in Mag een advocaat AI gebruiken?

Je geheimhoudingsplicht: voer alleen in wat nodig is

Voer in elke tool alleen in wat nodig is, want voor een rechtsvraag heb je zelden namen nodig. Je geheimhoudingsplicht uit art. 11a Advocatenwet geldt voor alles wat je in je beroepsuitoefening te weten komt, en verschuift niet naar de leverancier.

Laat bijzondere en strafrechtelijke persoonsgegevens, gezondheidsgegevens, financiële rekeninggegevens, BSN’s, ongeredigeerde identiteitsbewijzen en wachtwoorden weg. Alleen namen vervangen is niet genoeg als personen dan nog herkenbaar zijn. Wat er met je gegevens gebeurt en hoe lang Minuut ze bewaart, lees je op Veiligheid, privacy en geheimhouding.

Wat ik zou doen

Geef het uitzoekwerk uit handen en houd je tijd voor het oordeel. Voor een snelle check heb je Minuut niet nodig: of een uitspraak bestaat of wat een artikel zegt, lees je in seconden op rechtspraak.nl of wetten.overheid.nl.

Kost een rechtsvraag je anders uren, dan zou ik het zoekwerk aan Minuut overlaten. De anderhalf uur of langer die dat duurt, is een keuze: zoveel tijd vraagt goed onderzoek, en jij hoeft er niet bij te zijn. Jouw tijd gaat naar de strategie, want jij bent partijdig voor je cliënt en de tool niet.

Ligt er een rechtsvraag op je bureau die je grondig wilt laten uitzoeken? Check of Minuut bij je past.

Veelgestelde vragen